Dictionaries | References

मारणें

See also:  टाच देणें
A dictionary, Marathi and English | mr  en |   | 
. Said to a driveling boaster.
To strike; to act or bear upon with a quick or strong effect. Ex. ह्या तळ्याची ओल त्याच्या ओटीवर मारती; काय हो उन्हाच्या अह्या or झळ्या मारतात; काय शस्त्रांची झळक or चकाकी मारती; आगीची आंच -धग -वाफ -मारती; वारा मारतो; ताप मारतो. 2 To strike, shoot, dart;--as a stitch or rheumatic pain, a चमक- धमक -लचक -शिलक -शूल -कळ -उसण; also शीर- डोई -डोसकें -मस्तक मारतें. छाया मारणें g. of s. To have a cast of the likeness of. Ex. तुमच्या बोलण्यांत तीर्थरूपाच्या बोलण्याची छाया मारती. झोप मारती or डुकळ्या मारतात in. con. To be drowsy or nodding. वास -घाण -मजा &c. -मारणें g. of s. To have a tincture, hue, savor, smack, smatch of--i. e. a cast or stroke of.

घोड्यास चालण्याबद्दल इशारा देणें ; टांचेला मंब्रेज त्यानें घोड्यास टोंचणें .
स.क्रि.  १ ठार करणें ; जीव घेणें . व्युत्पत्तिदृष्ट्या , मृ ह्या धातूस अनुसरुन जरी हा अर्थ प्राथमिक आहे तथापि तो मारणें ह्या क्रियापदाच्या ऊन प्रत्ययान्त रुपाशीं टाकणें हे क्रियापद योजलें असतां , अथवा मारणें क्रियापद कांहीं विशिष्ट क्रियाविशेषणांशी किंवा क्रियाविशेषण असलेल्या जीव ह्या शब्दाशीं योजिलें असतां मात्र होतो . उदा० मारुन टाकणें ; ठार मारणें ; अगदीं मारणें ; निःशेष मारणें = जिवानशीं - जिवानें - जिवें - मारणें . २ ताडन करणें ; ठोकणें ; पिटणें ; हाणणें ( कोणत्याहि साधनानें ). ३ जिंकणें ; पराभव करणें . ४ ( पारा , वंग इ० कांच्या ) तीव्रतेचा नाश करणें . ५ हल्ला करणें ( घर , गांव , प्रवाशी इ० कांवर ). ६ लुबाडणें ; अंगावर तुटून पडून ( ठार मारुन , ठोकून , जुलूम करुन ) हिरावणें ; हिसकावून घेणें . सोनें - खजाना - हुंडी - मारली . ७ काबीज करणें ; वश करणें ; दमन करणें ( मनोविकार , इच्छा , वासना ). ८ ठोकणें ( खिळे , खुंट्या , मेखा ). ९ लावणें ; बसविणें ; न हालेसा करणें ( कुलपें , वांसे , बिड्या , कोणतीहि वस्तु इ० जलद घट्ट बसणें असा अर्थ असतां योजतात ). १० ( सोनारी धंदा ) कोणत्याहि . जिनसाला पैलू पाडणें किंवा विशिष्ट आकार देणें , ठसा उठबणें वगैरे उदा० वटंगावर बिलवर मारणें . ११ संभाळणें ; निभावणें ; निभावून नेणें ; पांर पाडणें . ही एवढी आणीबाणीची वेळ मारुन न्या म्हणजे झालें . १२ लिहिणें . पत्रकावर शेरा मारला पाहिजे . १३ करणें ह्या क्रियापदाच्या विस्तृत अर्थी ( जोर , जलदी , झटपट , चटपट इ० क्रिया दाखविणें असतां ) उपयोग करितात . उदा० एवढें काम मारतों आणि येतों . करणें याच्या अनेक अर्थी योजलेल्या मारणें क्रियापदाचे कांहीं अर्थ :- उडविणें ( बंदूक ); लढणें ( लढाई ); लगावणें ( तरवार , चाबूक , छडी ); फेकणें ; झुगारणें ( अस्त्र ); घालणें ( घाला ); आरंभणें ( धांव , नृत्य , ताण , जोर , दम , यत्न ); ठोकणें ( तंबू ); फकदिशीं आंत टाकणें , फेकणें ( तोंडांत - मिष्टान्न , घांस , बकाणा ); गट्ट करणें , खाणें ( पैसा , माल ); चलाखीनें व हुशारीनें मिळविणें , कमावणें ( धंद्यांतील नफा ); उदा० त्या व्यापारांत म्यां दोनशें रुपये मारले ; कर्कशपणें व मोठ्यानें उच्चारणें ( आरड , हाक , आरोळी , कुकारा ); झपाट्यानें , उत्सुकतेनें करणें ( मौज , कौतुक , ख्याल , बाष्कळ गोष्टी ); - चल लौकर हात मार , फडशा करुन टाक . याप्रमाणें जोरानें , झटकन केलेलें कृत्य दाखविण्याकरितां योजलेल्या मारणें क्रियापदाचीं उदाहरणें असंख्य आहेत . यावरुन जोर , दम , चलाखी , उचल ह्या अर्थांच्या द्योतक अशा घालणें , टाकणें , लावणें , पाडणे , हाणणें , ठोकणें इ० अर्थाच्या क्रियापदांच्या वर्गांतीलच मारणें हें क्रियापद असल्याचें दिसून येतें . १४ - अक्रि . लागणें ; परिणाम होणें . ह्या तळ्याची ओल त्याच्या ओटीवर मारती . काय शस्त्रांची झळक , चकाकी मारती
शरीरांत एकदम उत्पन्न होणें उठणें . ( चमक , धमक , लचक , शूल , कळ , उसण इ० ); शीर - डोई - डोसकें - मस्तक - मारतें . [ सं . मृ = मरणें ; फ्रेंजि . मर ; पोर्तु . जि . मारार ] म्ह०
मारशील ( जाळशील ) तर पुढें जाशील = जर तूं मला मारशील तर तूं पुढें जाशील ( तुला पुढें काय होईल तें समजेल ). मारण्याचा धाक घालणारास ताकीद देतांना ह्मणतात .
मारावा हत्ती लुटावा भंडार . ( वाप्र . ) छटा , छाया मारणें - सारखेपणाची लकेर असणें . तुमच्या बोलण्यांत तीर्थरुपांच्या बोलण्याची छाया मारती . झोप मारणें , डुकल्या मारणें - निद्राग्रस्त होणें ; पेंगणें . वास , घाण मारणें - ( एखाद्या वस्तूचा ) वास , रंग , रुचि , छटा , लकेर , झांक असणें . मजा मारणें - चैन करणें ; मौज करणें .

Aryabhushan School Dictionary | mr  en |   | 
v t   Kill. Beat. Drive in, fix. Master, subdue.
v i   Strike. To do with force or promptitude; as बंदुक मारणें, लढाई मारणें.

Related Words

खुंट्याच्या जोरानें दावे ओढणें-उड्या मारणें   काखेस मारणें   बगलेंत मारणें   पायपोस मारणें   वेंग-वेंग-वेंगाटी मारणें   पैण भोंगणें-बाळगणें-पाळणें-धरणें-मारणें   बहर-बहर मारणें   पिछाडया मारणें-झाडणें   डोळा घालणें-मारणें   दुसर्‍याच्या अंडानें विंचू मारणें   दगड उचलणें - घेणें - फेकणें - मारणें   (आंत) खुंटी ठेवणें-मारणें-राखणें   टांग मारणें   मरगळ-मरग(क) ळ घेणें-मारणें   शालजोडींतला देणें-मारणें   चक्‍कर मारणें-मारून येणें   फड मारणें-राखणें-संभाळणें   खाकेस मारणें   तर(ल)वार गाजविणें-मारणें   खूण मारणें   बैठक-बैठक मारणें   कांटा मारणें   उपकारांनी मारणें   फड मारणें-संपादणें-मारुन जाणें-मारुन नेणें   बुडी-बुडी मारणें-देणें   खुंटी मारणें   ताव देणें-मारणें   पोट जिरवणें-झाडणें-पाडणें-मारणें-सांडणें   वाण-वाण मारणें   कपाळावर (कपाळाला, कपाळीं) हात मारणें-लावणें   अघाडी मारणें   वान-वान मारणें   गाठोडे बगलेत मारणें   भूक मारणें   पाठीवर मारा (मारणें) पण पोटावर मारुं नका (नये)   मारणें-चपेटा मारणें   मेलेल्याला मारणें   घर जळल्‍यावर बोंब मारणें   घोडे मारणें   खर्‍याच्या गांडीत मेख मारणें   मार मारणें-देणें   बैठक मारणें   हाडाला-हाडीं फांसण्या घालणें-मारणें   मेट-मेटें मारणें-मारुन पडणें   मुरका-मुरका मारणें   फडावर शड्डू मारणें   बाला देणें-मारणें   फुसक्या बाता मारणें   हेपल्या मारणें   छड्डू मारणें   
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Related Pages

  |  
  |  
: Folder : Page : Word/Phrase : Person

Comments | अभिप्राय

Comments written here will be public after appropriate moderation.
Like us on Facebook to send us a private message.
TOP